Casefinding van mensen met COPD, houd het simpel!

Regelmatig laait de discussie op over de beste manier om mensen met ongediagnosticeerd COPD vroegtijdig op te sporen. Moet je een hele bevolkingsgroep spirometrie laten doen? Wat is een goede voorselectie? (casefinding). Vandaag las ik een interessante studie in Respiratory medicine over het selecteren van mensen met een risico op COPD. In een grote groep Duitse huisarts- en specialistenpraktijken kregen alle 40+-ers de vraag of ze rookten, dan wel gerookt hadden. Daarnaast werd gevraagd of men last had van hoesten of kortademigheid. Als op beide vragen met ‘Ja’ werd geantwoord (n=1088), werd vervolgonderzoek gedaan. Ook kregen deze mensen een uitgebreide vragenlijst (oa door de CAHAG gepubliceerd als de ‘Vragenlijst voor case-finding van COPD’). Tenslotte kregen alle 1088 mensen uitgebreide COPD-diagnostiek (inclusief spirometrie), door de specialist. In deze geselecteerde had 47.4% COPD, volgens de GOLD-criteria. Op basis van de scores van de screeningsvragenlijst kon het risico op COPD nauwkeuriger worden voorspeld. Als de vragenlijst echter als aanvullende voorselectie gebruikt zou worden voor COPD-diagnostiek, dan zou 23% van de gevonden COPD-gevallen niet worden opgespoord.

De onderzoekers trekken een aantal prikkelende conclusies uit hun onderzoek. Op basis van eerder onderzoek onder Duitse 40+-ers zou de prevalentie van niet gedecteerd COPD ongeveer 12% zijn. Dat betekent dat in deze populatie 8 mensen zouden moeten worden gescreend middels spirometrie, om 1 geval van COPD op te sporen. Middels voorselectie met 2 vragen (roken en klachten) wordt dit aantal teruggebracht tot 2 mensen. Om 1 geval van minimaal GOLD-2 COPD op te sporen zouden 3 mensen gemeten moeten worden. Zou je deze ‘zeef’ verfijnen door een uitgebreidere vragenlijst, dan ga je weer relatief veel mensen met COPD missen. De auteurs bevelen daarom aan om enkel op basis van de vragen ‘Rookt u, of hebt u gerookt?’ en ‘Hebt u regelmatig last van hoesten of kortademigheid’ COPD-diagnostiek te doen om mensen met COPD op te sporen.

Hoewel deze aanbeveling er verleidelijk uit ziet, is er een belangrijk commentaar op deze studie. De onderzoekers hebben niet bepaald hoeveel mensen met COPD onterecht niet opgespoord zijn, omdat ze niet op beide vragen met ‘Ja’ geantwoord hebben. Gelukkig benoemen ze dit zelf ook in de discussie. Dat gezegd hebbende, laat deze studie natuurlijk wel degelijk zien dat met twee simpele vragen de prior-kans op COPD fors toeneemt en dat daardoor minder mensen onnodig aan verdere COPD-diagnostiek worden blootgesteld. Ook laat deze studie zien dat verdere verfijning vervolgens ook weer tot relatief veel fout-negatieven leidt (bijna 1 op de 4). Dat komt natuurlijk ook door de verhoogde prior-kans. De wetten van de epidemiologie zijn ook hier gewoon van kracht. En dat betekent dus ook dat deze getallen minder florissant worden als de prevalentie van niet-opgespoord COPD afneemt. Dat heeft mogelijk consequenties als de resultaten uit deze Duitse populatie worden gegeneraliseerd naar Nederland.

Ik heb naar aanleiding van dit onderzoek sterk de neiging om case-finding van COPD in de praktijk zo simpel mogelijk te houden. Als je mensen met ongediagnosticeerde COPD op wil sporen, meet dan bij alle 40+-ers die op bovenstaande twee vragen ‘Ja’ antwoorden minstens een keer de longfunctie. Wie volgt mij in deze aanbeveling?

2 Responses to Casefinding van mensen met COPD, houd het simpel!

  1. jan rauws says:

    Beste Bart,
    Je titel spreekt me aan.
    Ik doe het al jaren zo en heb 70 copd (+ 15 die in zh gecontroleerd worden)dus samen 2,9%,landelijk 493000.
    NHG standaard 2007 opent met “Denk aan copd bij 40+ die hoesten en/of dyspnoe bij rookhistorie,en dus doe spirometrie.
    Echter dit werkt lang niet overal zo.

    1/volgers NHg-standaard, niets veranderen,hoe groot is die groep?
    2/rest ha ,daar zou voor hun pt een vragenlijst kunnen helpen mensen at risk op te sporen,die dan naar de ha gaan voor spirometrie.

    Als in 2011 poh-gelden echt wegvallen,zullen velen uit groep 2 naar groep 1 gaan.
    Grote gevaar is dan overdiagnostiek,o.b.v. nog immer niet ontraden FER<0,7

    Like

  2. Pingback: Even pronken met mijn blogstatistieken van 2010. « Astma en COPD: van literatuur naar praktijk

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

<span>%d</span> bloggers liken dit: