Longleeftijd op basis van spirometrie kan mensen op verkeerde been zetten

Zojuist las ik een onderzoek van Newbury et al in de Primary Care Respiratory Journal en de bijbehorende editorial. Deze twee publikaties gaan allebei over het fenomeen longleeftijd. Veel spirometriesoftware berekent na spirometrie de longleeftijd op basis van de gemeten FEV1. In de praktijk confronteren we mensen die roken met het verschil tussen hun biologische leeftijd en de geschatte longleeftijd, omdat we denken dat dit kan motiveren tot stoppen met roken. Newbury et al onderzochten het verschil tussen longleeftijd en echte leeftijd in gezonde niet-rokende mannen. Dit onderzoek bevestigde de hypothese dat de originele formule om longleeftijd te berekenen berust op oude niet representatieve data en niet klopt. Ze berekenden een nieuw model en lieten dat vervolgens los op spirometrie bij een cohort rokende mannen. Toen bleek de longleeftijd bij deze rokende mannen 18 jaar hoger te zijn dan de daadwerkelijke leeftijd. Deze bevinding bevestigt dat roken de longen beschadigt.

In een bijbehorend editorial zetten Quanjer en Enright een aantal prikkelende kanttekeningen bij het fenomeen longleeftijd. Aansluitend op de bevindingen van Newbury laten ze zien dat er grote verschillen in geschatte longleeftijd alleen al op basis van verschillende referentiepopulaties. Daar komt nog bij dat de formule om longleeftijd te berekenen is gebaseerd op een cross-sectionele analyse. Eigenlijk zou je daar volgens Quanjer en Enright een longitudinale analyse voor moeten doen. Misschien verloopt longleeftijd wel hetzelfde als groeicurves. Sommige mensen zitten nou eenmaal (hun leven lang) laag en andere relatief hoog. Er is dus geen wetenschappelijke basis om longleeftijd goed te kunnen relateren aan longschade door roken. Tenslotte is er nog steeds geen degelijk wetenschappelijk bewijs dat de confrontatie met het verschil tussen longleeftijd en kalenderleeftijd daadwerkelijk de kans om succesvol te stoppen met roken vergroot.

Deze publicaties zetten mij aan het denken. In de dialoog met onze patiënten moeten we, volgens mij, altijd uitgaan van objectieve informatie. Een patiënt bang maken met het fenomeen longleeftijd is niet objectief als ik zelf niet goed weet wat longleeftijd eigenlijk betekent. Kortom, ik geef mensen aantoonbaar onbetrouwbare informatie en weet bovendien niet goed wat het effect er van is. Volgens mij is longleeftijd dus een stuk minder bruikbaar dan verondersteld. Wat vinden jullie, lezers van dit blog? Moeten we stoppen met het gebruik van longleeftijd als argument om mensen aan te zetten tot stoppen met roken? Laat je mening horen en reageer.

8 Responses to Longleeftijd op basis van spirometrie kan mensen op verkeerde been zetten

  1. Joke Denis says:

    Beste Bart,

    Ben het volkomen eens met de auteurs, longleeftijd zoals deze gebruikt wordt in de spirometers ( Morris-Temple) is geen betrouwbare meetwaarde.
    Ik zou deze waarden niet inzetten om mensen te laten stoppen met roken.

    Mvg
    Joke

    Like

  2. Frank Oldenhof says:

    Beste Bart,

    Mooi dat het is onderzocht. We geven al heel lang het advies aan uitvoeders van spirometrie om dat item uit zetten in de spirometrie software. In de casuistiek besprekingen bij module 5 en module 6 van de caspir nascholingen kom ik het ook niet (meer) tegen.
    Kan me ook niet goed voorstellen dat een oudere longleeftijd helpt bij “het motiveren” om te stoppen met roken.
    groet frank

    Like

  3. Norbert IJkelenstam says:

    Beste Bart,
    Als ik jou blog maar af en toe bekijk en lees, dan blijf ik snel evidence based up to date !
    Tijdens de kaderopleiding las ik tijdens voorbereidingen van een praatje een artikel van Parkes in BMJ 2008 dat het dus zin had om rokende COPD’ers te confronteren met hun “longleeftijd”. Ze zouden dan extra te motiveren zijn om te stoppen (goed bang maken) . Nu blijkt dat dus niet terecht te zijn. Ik zal het niet meer doen. Maar het zette de patiënten wel extra aan het denken was mijn ervaring.

    Like

  4. Gerrie van Til says:

    Dag Bart,

    Goed dat je hier aandacht aan geeft. Ik gebruik de longleeftijd af en toe. Bij een rokende (nog maar 1 a 2 sig dd) astma patiënte van 23 die toevallig zelf opmerkte dat haar longleeftijd 27 was en vervolgens daar zo van schrok dat ze vertelde dat dit haar stimuleerde om toch echt te stoppen met roken, dacht ik: oke! Deze 4 jaar leken meer met haar te doen dan alle info van mij van de afgelopen jaren. Dit deed mij besluiten om vaker met mensen even over de longleeftijd te praten. Wel met uitleg dat het geen betrouwbare berekening is maar wel iets zegt over de mogelijke achteruitgang van de functie van de long als gevolg van roken.
    Mijn indruk is dat mensen juist dit getal heel goed kunnen plaatsen in tegenstelling tot alle getallen van de spirometrie.
    Mijn voorstel: Kijk wie er voor je zit en “gebruik/misbruik” het getal op een correcte manier.
    Mee eens?

    Groet Gerrie

    Like

  5. JB says:

    Onlangs kreeg ik na een spirometrie door de huisarts ook mijn longleeftijd te horen. Ik zelf ben 57, maar mijn longen zouden 87 zijn. Ik kan daar natuurlijk niets mee. Zelf ben ik geneigd om verder te werken aan mijn conditie. Maar met 87 jaar heeft dat nog weinig zin. De enige (overigens idiote) conclusie die je er uit zo kunnen trekken is dat je longen bijna dood zijn. (wat naar mijn gevoel beslist niet het geval is!). Afschaffen dus die zogenaamde longleeftijd.

    Jan

    Like

  6. vera bondy says:

    vandaag werd het jaarlijkse longfunctieonderzoek bij mijn huisarts gedaan (door de assistente): mijn longleeftijd is de afgelopen 4 jaar 90 jaar! Zelf ben ik nu bijna 70 jaar en vrolijk zou ik kunnen concluderen, dat de conditie van mijn longen relatief beter is geworden omdat ik zelf wél 4 jaar ouder ben geworden maar mijn longen niet.
    het is echter ook mogelijk dat de spirometrie slechts tot 90 jaar reikt. is dat zo????
    in dat geval hoef ik geen longfunctieonderzoek meer want erger kan het toch niet worden.

    Like

  7. Ingrid Boom says:

    Ik ben gisteren voor een longfunctieonderzoek geweest. Mijn longleeftijd stond op 78, terwijl ik zelf 47 ben en niet-roker. Ik ben erg geschrokken en bezorgd. Laat a.u.b. dit getal weg als het toch weinig tot nietszeggend is.

    Like

  8. Bart Arduin says:

    Zelf heb ik er een hekel aan betuttelend of bevoogdend behandeld te worden, en wil ik dat m’n dokter relevante info met me deelt. U argumenteert echter hierboven overtuigend dat deze info niet relevant en, zoals anderen u bijtreden, potentieel schadelijk is. De conclusie is dan ook duidelijk: weg ermee!

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

<span>%d</span> bloggers liken dit: