Kostenbewust voorschrijven – een besparing van 11 miljoen euro op astma/copd zorg

Eindelijk heb ik weer een momentje gevonden om op mijn blog te schrijven. Ik pak de draad nu weer even op met een bijzonder bericht. Deze keer geen nieuws uit de literatuur, maar het resultaat van een interessante rekensom. Als docent bij Huisartsopleiding Nijmegen mag ik af en toe aios begeleiden die zich differentiëren op het gebied van astma/copd. Zo ook Cleo Pluk, die als onderdeel van zijn differentiatiestage een FTO-overleg heeft gemaakt voor zijn huisartsengroep. Dat was de aanleiding voor deze rekensom. Zowel op basis van landelijke, als van lokale overzichten kregen wij de indruk dat er teveel combinatiepreparaten worden voorgeschreven aan mensen met astma en copd. Veel gebruikte argumenten zijn dat dit praktisch is en zou bijdragen aan therapietrouw. Daar staat tegenover dat er nog steeds een grote groep mensen met astma is, die prima te behandelen is met enkel inhalatiesteroiden en incidenteel een kortwerkende bronchusverwijder. Bij COPD is, met name bij de mildere vormen van COPD, weinig tot geen wetenschappelijke argumentatie voor het ruimhartig voorschrijven van inhalatiesteroiden. De hoeksteen van de medicamenteuze COPD behandeling is nog steeds de langwerkende bronchusverwijder.

Reden voor Cleo Pluk en mijzelf om samen eens te gaan rekenen wat de mogelijke besparingen zouden zijn als er 10% minder combinatietherapie zou worden voorgeschreven. Hieronder het resultaat van onze rekensom:

De totale kosten in 2011

Eerst wat cijfers over prescriptie in 2011 van de Stichting Farmaceutische Kengetallen:

Salmeterol met fluticason: uitgaven 123 miljoen Euro
Formoterol met budesonide: uitgaven 71 miljoen Euro

Samen goed voor 194 miljoen per jaar.

De rekensom

Het prijsverschil per individuele patient per jaar (uitgaande van de fluticason diskus, 2 inhalaties per dag en dus 1 diskus per maand):
Combinatietherapie: 1 prescriptie salmeterol/fluticason diskus 50/250mc kost eur 44.52 – kosten per jaar 12*44.52=534.24
Stap 2 volgens de NHG-standaard astma: 1 prescriptie fluticason diskus 250 kost eur 17.60 Kosten per jaar 12*17.60=211.20
+ 2 prescriptie salbutamol=7.05 Totaal: 218.25

Het verschil in kostprijs per jaar is dus 534-218=316 euro. Dat is ongeveer 59% besparing per patient per jaar.

Hetzelfde sommetje is te maken voor budesonide/formoterol (uitgaande van 6 turbuhalers per jaar):
Combinatietherapie: 1 prescriptie symbicort 200/6, 120 doses kost 50.39, kosten per jaar: 6*50.39=302.34
Stap 2 volgens de NHG-standaard astma: 1 prescriptie budesonide 200mcg tubuhaler kost 23.70 – Kosten per jaar 6*23.70=94.80
1 prescriptie terbutaline-turbuhaler kost 12.20 en is bij goede controle genoeg voor 1 jaar. Totaal kosten: 107

Het verschil in kostprijs per jaar is dus 302.34-112=190.34 euro. Dat is 63% besparing per patient per jaar.

De besparingen

Ons uitgangspunt bij het uitrekenen van de potentieële totale besparingen is vervolgens geweest dat het bij 1 op 10 mensen mogelijk zou moeten zijn om conform stap 2 uit de NHG-standaard astma te behandelen.

Stel nu dat er 10% minder seretide wordt voorgeschreven. Dan levert dat dus 59% * 12.3 miljoen is 7.26 miljoen.
Stel nu dat er 10% minder symbicort wordt voorgeschreven. Dan levert dat dus 63% * 7.1 miljoen is 4.47 miljoen.

In totaal zou dat dus een besparing kunnen opleveren van 11.7 miljoen euro.

Nog wat mitsen en maren

Het totale volume aan prescripties is voorgeschreven aan mensen met astma en/of copd. De 10% besparing in ons rekenvoorbeeld zou te behalen zijn door alleen bij mensen met astma kostenbewuster voor te schrijven. Misschien was dat een te optimistische schatting en zijn de besparingen kleiner. Daar staat echter tegenover dat ook bij mensen met COPD monotherapie met een langwerkende bronchusverwijder goedkoper is dan behandeling met de daartoe geëigende doseringen combinatiepreparaat.

Conclusie

Wij zijn er op grond van ons rekenvoorbeeld van overtuigd dat er veel geld te besparen valt door kostenbewuster voor te schrijven bij astma en copd. We zijn zeer benieuwd of het in de praktijk daadwerkelijk zou lukken om bij 1 op de 10 mensen een alternatief te vinden voor het combinatiepreparaat. Kunt u daar in uw eigen praktijk aan bijdragen?

4 Responses to Kostenbewust voorschrijven – een besparing van 11 miljoen euro op astma/copd zorg

  1. jan rauws says:

    Klasse Bart,
    Dat je dit uitgerekend hebt.
    Kan het mooi meenemen naar de ZV toe,waar de winst echt is te halen.
    Geen idee hoeveel overbodige combi prep bij astma gebruikt worden ,maar bij copd is dat zeker.
    Preferentie beleid landelijk zou hier zijn pijlen om moeten richten.
    Iets voor Richard Dekhuizen.

    gr jan rauws

    Like

  2. Jacques Buis says:

    Beste Bart,

    Met interesse lazen we deze blog. Een discussie over kostenbewust voorschrijven is zeker relevant. Wij hebben echter onderstaande kanttekeningen op jouw insteek die kostenbesparing boven kwaliteit van de zorg voor patiënten lijkt te stellen.

    Wij denken dat een discussie over doelmatige farmacotherapie een belangrijke bijdrage levert aan de verbetering van de patiëntenzorg. Daaronder verstaan we: het juiste geneesmiddel voor de juiste patiënt en in de juiste dosering als basis voor doelmatige farmacotherapie. Doelmatigheid is een term die door diverse stakeholders anders kan worden ingevuld afhankelijk van de eigen doelstelling. Uitgaand van het belang van de patiënt zou doelmatigheid moeten worden gedefinieerd aan de hand van het klinisch effect afgewogen tegen de risico’s van de interventie.

    Randvoorwaarden voor zorgverlening gericht op doelmatige (medicamenteuze) behandeling vanuit het perspectief van de patiënt zijn:
    – adequate diagnostiek
    – een behandelplan met behandeldoelen in afstemming met de patiënt
    – voldoende evaluatie/controles om het klinisch effect van de behandeling te
    beoordelen en het behandelplan zo nodig bij te stellen

    Iedereen is natuurlijk vrij om in een blog te schrijven wat hij wil. Wij misten de nuancering en het patiëntenperspectief in je gemaakte aannames. Onze uitgangspunten met betrekking tot dit onderwerp wilden we graag met je delen.

    Met vriendelijke groet,
    Jacques Buis, Head Medical Affairs, GlaxoSmithKline BV

    Like

    • Bart Thoonen says:

      Beste Jacques,

      Bedankt voor je reactie op mijn blog. Ik vind het belangrijk dat ook de farmaceutische industrie een bijdrage levert aan deze discussie en dat heb je bij deze gedaan. Chapeau!

      Je interpretatie dat ik kostenbesparing boven kwaliteit van zorg lijk te stellen is wat mij betreft onjuist en dat zal ik beargumenteren.

      Met deze blog wil ik mijn lezers aan het denken zetten over kostenbewust voorschrijven. En daar heb ik de vorm van een rekenvoorbeeld voor gekozen. Ik heb daarbij zo min mogelijk aannames gedaan, zodat het breed toepasbaar is.

      Daar hoort voor mij ook als aanname bij dat iedere medische professional altijd een brede afweging maakt waarbij effectiviteit, doelmatigheid en het patientenperspectief zonder meer argumenten zijn die de keuze’s van een behandeling bepalen. Daar denken we volgens mij hetzelfde over. Dat mag echter geen dooddoener en/of excuus zijn om niet tevens kostenbewust voor te schrijven. In het rekenvoorbeeld is een voorzichtige schatting gemaakt door uit te gaan van 1 op de 10 patienten, waarbij je een andere keuze zou kunnen maken. Op diverse nascholingen heb ik deze aanname getoetst bij huisartsen, huisartsen in opleiding en praktijkondersteuners. Iedereen vindt het een haalbare schatting. Er lijkt dus ruimte voor verbetering.

      Wat mij betreft moeten we als professionals nooit het kind met het badwater weggooien door kostenbesparingen te laten prevaleren boven het patientenbelang. Maar als beide belangen prima te combineren zijn, moeten we de kansen ook niet laten lopen. Vandaar dat ik in mijn afsluitende blog de vraag gesteld heb of het in de praktijk daadwerkelijk zou lukken om bij 1 op de 10 mensen een alternatief te vinden voor het combinatiepreparaat.

      Die vraag staat nog steeds en uiteraard met de uitdaging om kostenbewust voor te schrijven met behoud van kwaliteit van zorg. Volgens mij is er dan zelfs sprake van een verbetering van de kwaliteit van zorg.

      Groet, Bart Thoonen

      Like

  3. Wij hebben heel veel baat bij zoutkamertherapie. Scheelt ons in medicatie. We gaan wekelijks naar de Haloclinic in Zaandam. We kwamen er terecht omdat mijn dochter eczeem heeft. Maar voor astma en aanverwante aandoeningen is het ook geweldig.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

<span>%d</span> bloggers liken dit: